Self-esteem คืออะไร? ทำไมพ่อเเม่ถึงควรรู้? - Know-Are - สอนเด็กไทยให้เรียนรู้ชีวิต
Self-esteem คืออะไร? ทำไมพ่อเเม่ถึงควรรู้?

Self-esteem คืออะไร? ทำไมพ่อเเม่ถึงควรรู้?

Self-esteem เป็นศัพท์ที่เราได้ยินบ่อยมากในปัจจุบันถ้าพูดถึงการพัฒนาตนเอง
Self = ตัวเอง
Esteem = ความเคารพ

เเปลเป็นไทยคือ “การเคารพและเห็นคุณค่าในตัวเอง”

Self-esteem (การเห็นคุณค่าในตัวเอง) คือความคิดที่เรามีต่อตัวเอง ซึ่งมีผลต่อการใช้ชีวิตในทุกๆวัน ความคิดดังกล่าวสามารถเป็นทัศนคติด้านบวกที่เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน การใช้ชีวิตและการตั้งเป้าหมายของตัวเราได้ หรือสามารถเป็นทัศนคติด้านลบ ที่ส่งผลให้รู้สึกแย่และมีมุมมองความคิดต่อตัวเองในแง่ลบได้เช่นกัน ซึ่งส่งผลให้การทำงาน ความสัมพันธ์เเละชีวิตไม่เป็นไปตามเป้าหมายที่วางไว้ก็เป็นได้

จากทฤษฎีพีระมิดความต้องการของมนุษย์ ของมาสโลว์ (Maslow’s hierarchy of needs) ที่นำเสนอ 5 ลำดับขั้นที่สะท้อน “ความต้องการ” ของมนุษย์ที่มีระดับแตกต่างกัน ซึ่ง “Esteem” (การได้ถูกเห็นคุณค่าโดยผู้อื่น) อยู่ในลำดับที่ 4 (ตามรูป) เเสดงให้เห็นเลยว่า มีคุณค่าในตัวเองนั้นเป็นสิ่งที่มนุษย์ต้องการเเละสำคัญอย่างมากในการนำไปสู่การค้นพบ”ศักยภาพของตัวเองและการประสบความสำเสร็จในชีวิต”

การให้ความสำคัญของ Self-esteem ในวัยเด็กนั้น เป็นโจทย์ที่สำคัญของพ่อเเม่ทุกคน เพราะการมี Self-esteem ที่ต่ำสามารถเกิดขึ้นได้ง่ายในวัยเด็ก ซึ่งสาเหตุเกิดจากปัจจัยแวดล้อมรอบตัว ไม่ว่าจะเป็นพ่อเเม่ เพื่อน ครู สังคม เป็นต้น เช่น การถูกเพื่อนเเกล้งหรือล้อ (Bullying) การหย่าร้างของพ่อแม่ หรือเเรงกดดันจากผลการเรียนที่ไม่ดี ดังนั้นในระยะยาวสิ่งเหล่านี้จะส่งผลต่อร่างกายและจิตใจ เช่น ความรู้สึกเกลียดตัวเองไร้ค่า ไม่มีใครชอบ มีปัญหาในการตัดสินใจ ไม่มีความสุข ไม่มีความมั่นใจ ไม่เชื่อในคำชื่นชมของผู้อื่นที่มีต่อตนเอง เป็นต้น อาการเหล่านี้อาจจะทำให้เกิดอาการวิตกกังวล (Anxiety) หรือโรคซึมเศร้า (Depression) ตามมาได้ในที่สุด

ดังนั้น ถ้าเด็กอยู่ในสิ่งเเวดล้อมที่เขาสามารถพัฒนา Self-esteem ของเขาได้ เด็กคนนั้นก็มีโอกาสเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีเป้าหมายชีวิตที่ชัดเจน รู้ว่าจุดเเข็งหรือความถนัดของตัวเองคืออะไร และจะประสบความสำเสร็จทั้งในด้านการงานและชีวิต ซึ่งพ่อเเม่มีส่วนสำคัญในการพัฒนา Self-esteem ของลูกมากที่สุด

Self-esteem ต่ำอาการเป็นไง?

  • อ่อนไหวง่ายต่อคำวิจารณ์
  • ไม่กล้าตัดสินใจ
  • กดดันตัวเอง
  • กลัวการเข้าสังคม
  • เครียด
  • วิตกกังวล

เพิ่ม Self-esteem ยังไงดี?

  • ใช้เวลากับคนใกล้ชิดมากขึ้น
  • พักผ่อนให้เพียงพอ
  • คิดเกี่ยวกับตัวเองในแง่บวก
  • ไม่เปรียบเทียบตนเองกับผู้อื่น
  • ตระหนักถึงข้อดีของตนเอง

พ่อเเม่ควรทำอย่างไรถึงที่จะเพิ่ม Self-esteem ให้กับลูกๆ ?

1. ควรโฟกัสที่จุดเเข็งของลูกไม่ใช่จุดอ่อนหรือข้อผิดพลาด

พยายามพูดถึงจุดเเข็งเเละความสามารถของลูก รวมถึงกระตุ้นให้เขาใช้ความสามารถที่โดดเด่นของเขา เพื่อให้ลูกของคุณไม่รู้สึกอายและกล้าที่จะแสดงความสามารถที่เขามีให้คนอื่นได้รับรู้ อย่างไรก็ตาม ก็ควรช่วยลูกของคุณหาจุดอ่อนหรือข้อผิดพลาดเพื่อหาวิธีเเก้ไขร่วมกัน

2. การชนะเป็นเรื่องดี เเต่เราไม่สามารถชนะทุกครั้งได้

สอนให้ลูกเข้าใจว่าการเเพ้หรือความล้มเหลวไม่ใช่สิ่งเลวร้ายอะไร เเละควรยอมรับมันให้ได้ เพราะบางทีการ “ชนะ” หรือ “การประสบความสำเร็จ” ไม่สามารถวัดคุณค่าที่เเท้จริงของตัวเราได้ อย่างไรก็ตามควรจะหาดูว่าอะไรเป็นสาเหตุเเละควรเเก้ไขให้ดียิ่งขึ้น

3. สอนลูกให้ทำสิ่งใหม่ๆที่ไม่เคยทำมาก่อน

สอนลูกให้ทำสิ่งใหม่ๆเเม้มันจะเป็นเเค่เรื่องเล็กๆ เช่น ตัดต้นไม้ ล้างจาน กวาดพื้นถูพื้น เป็นต้น สิ่งเหล่านี้สามารถทำให้ลูกๆได้พัฒนาทักษะใหม่ๆ เเละได้รับรู้ถึงความรู้สึกว่าตัวเองมีค่าและสามารถทำเรื่องที่พ่อเเม่หรือผู้ใหญ่ทำได้สำเร็จเช่นกัน

4.. ลองให้ลูกมีสิทธิ์เลือกหรือตัดสินใจทำบางสิ่งบางอย่างบ้าง

ลองให้ลูกเลือกหรือตัดสินใจทำบางสิ่งบางอย่าง เพราะจะทำให้เขารู้สึกว่าตัวเองมีค่า สามารถมีพลังในการเลือกทำหลายสิ่งด้วยตนเอง เช่น ให้ลูกเลือกร้านอาหารที่จะไปทานด้วยกันในวันอาทิตย์ สั่งอาหารให้พ่อเเละเเม่ เลือกเฟอร์นิเจอร์เเต่งบ้าน เป็นต้น ซึ่งลูกจะได้รับทักษะความเป็นผู้นำ การตัดสินใจที่เเน่วเเน่เด็ดขาด ความมั่นใจเเละการเห็นคุณค่าในตัวเอง

5. ทำให้ลูกได้เห็นได้รู้สึกถึงความรักความใส่ใจที่พ่อเเม่มีให้

เด็กทุกคนจะสามารถรับรู้ได้ถึงความรัก การถูกยอมรับและความสบายใจเวลาพ่อเเม่กอดหรือยิ้มระหว่างคุยหรือเจอกัน สิ่งนี้อาจจะเป็นเรื่องเล็กๆที่ทุกคนมองข้าม เเต่จริงๆเเล้วเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ลูกรู้สึกสบายใจ เเละรู้ว่ามีคนที่รักเเละอยู่ข้างๆเขาเสมอ สิ่งนี้ทำให้ลูกมีความมั่นใจ เเละมีกำลังใจในการทำสิ่งต่างๆระหว่างวัน


อ้างอิง



No Comments

Leave a Reply