พ่อแม่แค่รู้จักใช้ “คำถาม” ก็ช่วยให้ลูกค้นหาตัวเองได้เร็วขึ้นแล้ว

พ่อแม่แค่รู้จักใช้ “คำถาม” ก็ช่วยให้ลูกค้นหาตัวเองได้เร็วขึ้นแล้ว
February 8, 2019 Know Are

พ่อแม่แค่รู้จักใช้ “คำถาม” ก็ช่วยให้ลูกค้นหาตัวเองได้เร็วขึ้นแล้ว

คุณพ่อคุณแม่ที่สามารถสร้างทักษะให้ลูกเป็นคน ‘ช่างคิด’ ได้ พอน้องเติบโตขึ้น เจอสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป เจอโจทย์ที่ต่างไปก็สามารถที่จะใช้ “ระบบความคิด” ที่ฝึกฝนมาแล้วจัดการกับปัญหาและค้นหาคำตอบให้ตรงกับความตรงการที่แท้จริงของตัวเองได้ดี

ทีนี้คุณพ่อคุณแม่จะสอนให้ลูกๆ เริ่มรู้จักคิดได้อย่างไรนั้นผมขอแบ่งปันวิธีที่ผมเคยใช้กับเด็กๆ แล้วได้ผลดีเลยทีเดียว ซึ่งก็คือ “การใช้คำถามเพื่อสอนคิด”

การตั้งคำถามชวนคิด ปกติผมจะใช้กับเด็กที่โตขึ้นมาหน่อยตั้งแต่ 12 ปีขึ้นไป เพราะถ้าเด็กกว่านี้เค้าอาจจะยังไม่เข้าใจในสิ่งที่เราพูดหรือสอนในเชิงเหตุผลเท่าไรนัก เด็กช่วงวัยนี้ถ้าเราถามคำถามแล้ว เขาเงียบ อย่าเพิ่งคิดว่าเขาไม่อยากตอบ ไม่สนใจ ไม่อยากคิด แต่นั่นคือเขากำลังใช้ความคิด ถ้าเงียบนานไป

ผมแนะนำให้ถามว่า “ลูกกำลังคิดว่าอะไรอยู่” ถาม และรอฟัง โดยฟังจนจบและไม่ตัดสินว่าที่เขาคิดนั้นผิด ย้ำนะครับ! ว่าคุณพ่อคุณแม่ต้องฟังโดยไม่เอาประสบการณ์ของตัวเองมาตัดสิน

พอทำแบบนี้เรื่อยๆ ก็จะเป็นการค่อยๆแสดงออกว่า เรารอฟังความคิดเขา เขาจะค่อยๆกล้าแสดงความคิด และพูดออกมามากขึ้น

ผมจะลองยกตัวอย่างคำถามที่ใช้ในการพูดคุยเพื่อกระตุ้นความคิดหรือความรู้สึกบางอย่างให้กับเด็กๆ เผื่อคุณพ่อคุณแม่จะนำไปปรับใช้กันได้ครับ

ในกรณีนี้ผมยกตัวอย่างว่า น้องสนใจ “ดนตรี” อยากหัดเล่นกีตาร์

แต่รู้สึกว่ายาก แล้วคิดว่าจะเลิกเล่นเพราะตัวเองคงไม่มีพรสวรรค์ทางดนตรี คำถามที่ควรใช้กับลูกๆ จะเป็นแบบนี้ครับ

1. ถามเพื่อเลือกประเด็น (selection)

>> ถามแหล่งที่มา: เริ่มต้นลูกมาสนใจดนตรีได้ยังไงเหรอครับ?
>> ถามความสำคัญ: อะไรทำให้ลูกสนใจกีตาร์เหรอ?

2. ถามเพื่อทำให้กระจ่าง (Clarification)

>> ถามความหมาย ที่ลูกบอกว่าเล่นดนตรียากมาก มันยากยังไงบ้างเหรอ?
>> ยกตัวอย่าง ยกตัวอย่างให้พ่อฟังหน่อยว่าตอนไหนที่หนูรู้สึกว่ามันยาก?
>> ถามความต่าง ที่ว่ายากนี้มันต่างกับตอนที่ทำการบ้านเลขไหม?

3. ถามเพื่อทดสอบความคิด (Testing)

>> ถามถึงหลักฐาน อะไรทำให้ลูกอยากเลิกเล่นกีตาร์แล้วเหรอครับ?
[ผมทำไม่ได้ ผมคงไม่มีพรสวรรค์ทางนี้] หลักฐานอะไรที่ทำให้คิดว่าเราไม่มีพรสวรรค์จะเล่นกีตาร์บ้างเหรอครับ?

>> ถามถึงเหตุผล อะไรที่ทำให้เราเชื่อว่าเล่นคอร์ด F ไม่ได้ แล้วจะไม่มีพรสวรรค์ในการเล่นกีตาร์เหรอครับ?

>> ยกตัวอย่างที่ตรงข้าม ถ้าวันนึงลูกจับคอร์ด F ได้ วันนั้นมันจะมีความหมายว่ายังไง / ดูเหมือนว่าบางเพลงเขาก็ไม่ได้ ใช้คอร์ดนี้ แสดงว่าคนที่แต่งเพลงและเล่นเพลงนั้น เขาเป็นยังไงเหรอครับ?

4. ถามความเป็นไปได้อื่นๆ (Alternative)

>> ถ้ามันไม่ได้แปลว่า ลูกไม่มีพรสวรรค์ มันแปลเป็นอะไรอย่างอื่นได้อีกไหม?

5. ถามผลลัพธ์ที่จะตามมา

>> ถ้าลูกไม่ได้มีพรสวรรค์กับการเล่นกีตาร์จริง แล้วมันจะเกิดอะไรขึ้นต่อไป? ลูกจะทำยังไงต่อ?

————————-

สิ่งที่สำคัญไม่น้อยไปกว่าการถาม

คือ “การฟังคำตอบ” ของน้องๆ

เราต้องไม่คาดหวัง หรือ รอที่จะฟัง “คำตอบที่เราอยากฟัง”

แต่ฟัง “คำตอบที่เขา อยากให้เรารับฟัง”

คำถามจึงเป็นการชวนเขาคิด

เพื่อเตรียมความพร้อมให้เขาได้มีระบบความคิด

ในการรับมือกับเรื่องที่ซับซ้อนขึ้นในอนาคต

เป็นการสร้างภูมิคุ้มกันให้กับชีวิต

ถาม คือ การสอนคิด

และการถามจะทำให้เราไม่ต้องเดาใจ
เข้าใจกันมากขึ้นครับ 🙂

_____________________________________________________________________

ส่วนใครที่อ่านแล้ว อยากให้ลูกได้เจอประสบการณ์

ทักมาที่ไลน์ไอดี @Know-Are Line : @Know-Are
คลิก : https://line.me/R/ti/p/%40know-are
โทร : 097-090-8402

0 Comments

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

ธุรกิจเพื่อสังคม Know Are

KnowAre Learning ซอยงามวงศ์วาน 14 ต. บางเขน อ. เมืองนนทบุรี จ.นนทบุรี 11000
Phone : 097-090-8402
Email : [email protected]

Loading...